Logo Universiteit Utrecht

Interpersoonlijke relaties in het onderwijs

Zelf oefenen

Wil je zelf aan de slag met het verbeteren en/of het bewust worden van interpersoonlijke relaties of jouw gedrag in de klas, dan zijn er verschillende oefeningen waar je mee aan de slag kan. Hieronder zijn met name observatie opdrachten te vinden. Het leukste en interessantste is om deze zelf uit te proberen in de klas door als observant in de klas te zitten of de les te filmen en vervolgens tijdens het terugkijken van de video een observatie uitvoeren en gedrag te scoren.

Mocht je niet de mogelijkheid hebben om in een klas te observeren is het ook mogelijk om de opdrachten uit te voeren door naar een video te kijken waarin een leerkracht les geeft.

Een voorbeeld uit een Amerikaanse les in de onderbouw:

Of een voorbeeld uit de Nederlandse middelbare school:

Den Brok (2011). Interpersoonlijke ontwikkeling van de docent.

Allereerst staat er in de reader “interpersoonlijke ontwikkeling van de docent” van Prof. Dr. Perry den Brok een aantal oefeningen. Zo zijn er meerdere oefeningen te vinden waarmee je het non-verbale en het verbale gedrag van de leerkracht kan observeren.

Ook is er een verkorte versie van de vragenlijst Interpersoonlijk Leraarsgedrag (VIL) te vinden die je zelf kan invullen en de uitkomsten in de interpersoonlijke cirkel kan tekenen. Daarnaast zijn er vervolgopdrachten te vinden om de uitkomsten te evalueren en te begrijpen.

LET OP: Deze verkorte versie is onvoldoende om een betrouwbaar beeld van een docent te geven, en is slechts bedoeld om lezers een idee te geven van hoe een leerkracht geplaatst kan worden in de interpersoonlijke cirkel aan de hand van de VIL.

De oefeningen zijn te vinden in de bijlagen van de reader.

De verkorte versie van de VIL tezamen met de uitleg is vanaf pagina 41 te vinden.

Observatie opdrachten om het gedrag van de leerkracht in beeld te brengen

Ook zijn er in het bovenstaande document goede oefeningen te vinden die je kunnen helpen met het in beeld brengen van het interpersoonlijk gedrag van de leerkracht.

Het is ook mogelijk om via de Universiteit Utrecht de volledige versie van de VIL aan te vragen. Deze kan dan worden afgenomen in de gewenste klassen van het middelbare en hoger onderwijs. Vervolgens zal de Universiteit Utrecht een rapportage over de gegevens terugsturen en is een nabespreking mogelijk. Mocht het wenselijk zijn om te leren hoe je als school kan omgaan met de resultaten, is het ook mogelijk om training en advies bij het gebruik van de VIL te krijgen omtrent begeleiding, functioneringsgesprekken en kwaliteitszorg.